Συνέντευξη Υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής Δημήτρη Βίτσα στην εφημερίδα «Καθημερινή της Κυριακής»

09 Ιουλίου 2018

 

Ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Δημήτρης Βίτσας αποκαλύπτει στην «Κ» ότι τα κονδύλια για τη διαχείριση του Προσφυγικού/ Μεταναστευτικού θα μεταφερθούν στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής από το υπουργείο Άμυνας και τονίζει «θα λάβω όλα τα μέτρα ώστε η γεωγραφική θέση της Ελλάδας από ευλογία να μην μετατραπεί σε κατάρα». 

 

Άνοδος της ακροδεξιάς, λαϊκισμός, ξενοφοβία. Τα κράτη- μέλη είναι χωρισμένα σε δύο ομάδες που είναι πολύ δύσκολο να βρουν σημείο σύγκλισης, ενώ η Αυστρία αναλαμβάνει την προεδρία της Ε.Ε. Σε αυτό το κλίμα τι μπορεί να γίνει;

 

Μπορούμε να μιλάμε για κρίση στο προσφυγικό/ μεταναστευτικό το 2015. Σήμερα το προσφυγικό είναι η αφορμή, δεν είναι η αιτία. Η κυβέρνηση της Ιταλίας λέει, η κυβέρνηση της Ουγγαρίας λέει και στο τέλος η ομοιότητα των θέσεών τους θα είναι το κοινό σημείο της μεταξύ τους σύγκρουσης. Η «ασφάλεια» δεν πηγάζει από τον αυταρχισμό. Δεν είναι αυτός ο δικός μας δρόμος, δεν είναι ο ευρωπαϊκός δρόμος. Δεν θα μας στερήσουν τον τρόπο ζωής μας, προωθώντας φοβικά και ξενοφοβικά σύνδρομα στη βάση ψευδών αφηγήσεων. Στον ευρωπαϊκό δρόμο η ασφάλεια πηγαίνει μαζί με τη Δημοκρατία και τον σεβασμό των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Εμείς διαχειριζόμαστε ένα πρόβλημα που υπάρχει, δεν καθόμαστε στο γραφείο και κάνουμε ασκήσεις επί χάρτου. Συγχρόνως, πρέπει να δώσουμε μια μάχη αξιών. Σε όλα τα ζητήματα στην Ευρώπη πρέπει να υπάρχει συνευθύνη και αλληλεγγύη. Αν συμφωνήσουμε ότι αυτός είναι ο τρόπος και το κάνουμε όλοι μαζί, θα προχωρήσει. Αν επιμείνουμε ο καθένας χώρια, τότε το πρόβλημα δεν είναι το προσφυγικό, είναι η ίδια η Ευρώπη. Ταράζονται τα θεμέλια της Ένωσης.

 

Εμείς ως Ελλάδα τι μπορούμε να κάνουμε; 

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν ποτέ ούτε της πολιτικής open borders ούτε closed borders.

Έρχεται κάποιος στη χώρα παράτυπα, πρέπει να ελέγξεις τι συμβαίνει. Στη συνέχεια είτε θα πάρει άσυλο, είτε θα επιστραφεί στη χώρα καταγωγής του, είτε στην Τουρκία με βάση την Κοινή Δήλωση.  Δίνονται 3 δις. ευρώ στην Τουρκία ώστε να έχει στο έδαφός της πληθυσμούς προσφύγων και μεταναστών, τους οποίους φροντίζει σύμφωνα με το εσωτερικό και το Διεθνές Δίκαιο και για να βελτιώνει τις συνθήκες ζωής τους. Η Τουρκία αναλαμβάνει την ευθύνη να μηδενίσει ή έστω να μειώσει κατά πολύ τις ροές. Το κάνει; Ως ένα βαθμό, ναι. Συνολικά, από το 2015 έως το 2018 η παράτυπη μετανάστευση από τρίτες χώρες προς την Ευρώπη έχει μειωθεί κατά 96%. Το ζήτημα όμως έχει τρεις διαστάσεις. Πρώτον, βοήθεια στις χώρες που γεννούν μεταναστευτικές ροές και εμπλοκή με στόχο την ειρηνική διευθέτηση των πολεμικών συρράξεων. Δεύτερον, διαχείριση των συνόρων με βάση το Διεθνές Δίκαιο και καταπολέμηση των διακινητών. Τρίτον, διαμερισμός των ευθυνών και της αλληλεγγύης ανάμεσα στα κράτη – μέλη. Και τα τρία μαζί, χωρίς προτεραιοποιήσεις.

 

Όμως ακόμα και 100 άτομα την ημέρα, αυξάνουν τον αριθμό των προσφύγων και μεταναστών στη χώρα. Πόσο αντέχουμε να συνεχιστεί αυτό;

 

Σε αυτή τη φάση στην Ελλάδα υπάρχουν 61.000 άνθρωποι στα νησιά και στην ενδοχώρα. Αν όμως έπαιρνε η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Τσεχία η Σλοβακία όσους τους αναλογούν τότε αυτοί οι αριθμοί θα ήταν πολύ μικρότεροι για την Ελλάδα.

Προς το παρόν παλεύουμε για την αλληλεγγύη. Όμως υπάρχουν τρόποι να “πειστούν” αυτές οι χώρες. Υπάρχει και η διαδικασία των “πέναλτυ” εκ μέρους της Επιτροπής.

  

Εμείς ως χώρα έχουμε κάποιο όριο;

 

Δεν θα επιτρέψουμε η Ελλάδα να γίνει αποθήκη ψυχών. Δημιουργείται στο υπουργείο μια ομάδα στρατηγικού σχεδιασμού - κάτι που προβλεπόταν αλλά δεν είχε γίνει. Υπάρχει λοιπόν ένα νούμερο που έχουμε άτυπα υπολογίσει ως όριο, το οποίο είναι πάντως πολύ  κάτω από 100.000. Θεωρώ ότι η γεωγραφική θέση της χώρας είναι ευλογία και θα πάρω όλα τα μέτρα για να μην γίνει κατάρα. 

 

Γιατί δεν πραγματοποιούμε επιστροφές στην Τουρκία, παρά το γεγονός ότι ψηφίστηκε ο νόμος που θα επιτάχυνε τη διαδικασία;

 

Όταν φτιάχνεται ένας νόμος δεν παράγει αμέσως αποτελέσματα. Ήδη, μέσα σε 1,5 μήνα έχουν αυξηθεί κατά 50% οι επιδόσεις των πρώτων αποφάσεων, άρα αυτό σημαίνει ότι όλες οι διαδικασίες θα προχωρήσουν πιο γρήγορα. Νομίζω ότι ο νόμος θα βρίσκεται σε πλήρη εφαρμογή έως το φθινόπωρο. 

Συγχρόνως, δουλεύουμε και τη δημιουργία ενός Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου και ενός Κοινού Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Επιστροφών.

 

Άρα η δέσμευσή σας ότι στα νησιά το φθινόπωρο θα βρίσκονται 10.000 άτομα  βασίζεται στις επιστροφές που θα πραγματοποιηθούν;  

 

Κατά ένα μέρος. Από την άλλη θα πρέπει να διαμορφωθούν οι κατάλληλοι χώροι και στην ηπειρωτική Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 3.000 άτομα στα νησιά που θα μπορούσαν να πάρουν το πλοίο και να φύγουν, αλλά δεν έχουν που να πάνε γιατί δεν υπάρχουν θέσεις. Έχουμε ζητήσει και νομίζω ότι θα γίνει, να αυξηθούν από 25.000 σε 30.0000 οι θέσεις φιλοξενίας σε διαμερίσματα. Τους τελευταίους τρεις μήνες έχουμε ανοίξει άλλα τρία κέντρα στο Βαγιοχώρι, στα Οινόφυτα και την Ελευσίνα. Φτιάξαμε περισσότερες θέσεις σε υφιστάμενα κέντρα.

 

Θα δημιουργηθούν και νέα camp;

 

Το σχέδιο μας προβλέπει 2 κέντρα transit  χωρητικότητας συνολικά 1.500 θέσεων όπου θα μεταφέρονται άνθρωποι από τα νησιά, ώσπου να αδειάσουν οι θέσεις είτε στα διαμερίσματα, είτε σε μόνιμες σταθερές δομές. Το Βαγιοχώρι θα είναι το ένα και θα δημιουργηθεί άλλο ένα. Υπάρχει όμως και η διαδικασία της ένταξης. Μέχρι τώρα 10.000 άτομα έχουν πάρει άσυλο.

 

Όσον αφορά στη δημιουργία εθελοντικά «κλειστών κέντρων» στα κράτη - μέλη που προβλέπει η πρόσφατη συμφωνία θα δημιουργηθούν στην Ελλάδα; 

 

Όχι. Άλλωστε, η συμφωνία στην ΕΕ αναφέρεται σαφώς σε ελεγχόμενα (controlled) κέντρα, όχι κλειστά. Εμείς έχουμε ήδη πέντε, ένα σε κάθε νησί, όπου εφαρμόζεται γεωγραφικός περιορισμός. Δεν θα δημιουργηθούν άλλα.

Χρειάζεται να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ασύλου. Στα νησιά θεωρώ ότι πρέπει να φτάνουμε σε τελεσίδικη απόφαση σε 3-4 μήνες. Γι΄αυτό φτιάχνουμε κινητές μονάδες εξέτασης ασύλου που θα μεταβούν στα νησιά. Δρομολογούμε πολλές αλλαγές.

 

Θα μπορούσατε να γίνετε περισσότερο συγκεκριμένος; 

 

Στο τέλος του 2018 όλα τα χρήματα που πήγαιναν στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας θα μεταφερθούν στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής που θα  αναλάβει πλέον τον κυρίαρχο ρόλο.

Έχουμε ήδη ζητήσει την αναθεώρηση του financial plan από την Ε.Ε. Στο σχέδιο μας προβλέπεται μια νέου τύπου διαχείριση του μεταναστευτικού-προσφυγικού όπου επιτελικό ρόλο θα παίζει το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής. Ωστόσο, βασικοί βραχίονες θα είναι επίσης η Περιφέρεια, οι Δήμοι η Ύπατη Αρμοστεία και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης και οι Partners τους ΜΚΟ. Στο τέλος της εβδομάδας θα εκδοθεί υπουργική απόφαση, ώστε σε κάθε νησί - με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα πέντε νησιά- να δημιουργηθεί μια επιτροπή στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Δήμου, της Περιφέρειας φορέων της περιοχής και του υπουργείου, η οποία θα διαχειρίζεται το ζήτημα των αποζημιώσεων, τις ΜΚΟ και άλλα θέματα. 

 

Η στάση του κυβερνητικού σας εταίρου του κ. Πάνου Καμμένου στη Συμφωνία με τη Fyrom πόσο σας προβληματίζει;

 

Υπάρχει μια συμφωνία, αλλά έχουμε μπροστά μας κάποια στάδια. θεωρώ ότι θα διαμορφωθεί ικανή πλειοψηφία στη βουλή όταν θα έρθει, ώστε αυτή η συμφωνία να περάσει. 

Η συνεργασία μας με τους ΑΝΕΛ πάνω στα ζητήματα που είχαμε συμφωνήσει έχει πάει πάρα πολύ καλά. Το “συμβόλαιο" μας με τους ΑΝΕΛ ολοκληρώνεται με τις εκλογές που θα γίνουν το 2019. Μπροστά μας βρίσκονται σοβαρά επίδικα θέματα, η έξοδος της χώρας από τα μνημόνια, η έξοδος στις αγορές. Όταν είμαστε στο στάδιο της ανάπτυξης των επενδύσεων, εγώ λέω, ότι το μοναδικό πράγμα που δεν χρειαζόμαστε είναι μια πολιτική κρίση.

Εγώ θα ήθελα αυτή η πολιτική να συγκεντρώσει ακόμα μεγαλύτερη κοινοβουλευτική υποστήριξη. Ο ΣΥΡΙΖΑ αυτή τη στιγμή είναι η μεγάλη δύναμη. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε άλλη δύναμη δεν μπορεί να του επιβάλλει πολιτικές.